Διεθνείς Σχέσεις

Οι πιθανότητες ανατροπής

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που ανακοινώθηκε το πρωί της προηγούμενης Παρασκευής, αποτέλεσε ένα τεραστίων διαστάσεων σοκ για τις αγορές όλου του πλανήτη. 
Σοκ το οποίο δεν φαίνεται ότι θα ξεπεραστεί σύντομα. 
 
Ήδη, εχθές αργά το απόγευμα, η S&P υποβάθμισε κατά 2 βαθμίδες την Βρετανική οικονομία. Μία περισσότερη από όσο την είχε υποβαθμίσει στην χρηματοπιστωτική κρίση των subprime, το 2008. Αυτό, φυσικά, έχει άμεσες δυσμενείς επιπτώσεις στο κόστος χρήματος για την αγορά της Γηραιάς Αλβιώνος. Το δε City του Λονδίνου, θα δυσαρεστηθεί ιδιαίτερα. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία του Νησιού…

Το σοκ όμως, επεκτάθηκε άμεσα και εκτός των αγορών. Πολλοί στο Μεγάλο Νησί, ξαφνιάστηκαν έντονα. Οι αντιδράσεις ήταν πολλές και ποικίλες. Οι χειρότερες ήταν τα διάφορα ρατσιστικά επεισόδια που έγιναν κατά τόπους στη Βρετανία. Γεγονός που αποτελεί την πρώτη από μια σειρά μη οικονομικές δυσμενείς συνέπειες, που θα υποστεί η χώρα από το συγκεκριμένο αποτέλεσμα…

O ρατσισμός έχει κερδίσει (και θα κερδίσει ακόμη περισσότερο) έδαφος. Παρότι οι Βρετανοί δεν εμφανίζουν, γενικά σα λαός ρατσιστικά χαρακτηριστικά (έχουν τεράστια πολυπολιτισμική παράδοση, λόγω της αυτοκρατορίας), το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας έχει «δώσει θάρρος”, έχει «απελευθερώσει” αν θέλετε, την μειοψηφική εκείνη μερίδα Βρετανών, που διακατέχονται από ξενοφοβία. Αυτές οι αντιδράσεις αποτελούν μέρος του φαινομένου που ορισμένοι αποκάλεσαν (ακόμη και πριν το δημοψήφισμα) «το τζίνι βγήκε από το μπουκάλι”…

Προσωπικά, θεωρώ ότι τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα, σε αυτούς τους τομείς. Η Γηραιά Αλβιώνα είναι ήδη σοβαρά διχασμένη. Και, όσο θα γίνονται εμφανέστερες οι οικονομικές επιπτώσεις του Brexit, θα διχαστεί περισσότερο. Το κουτί της Πανδώρας έχει ανοίξει διάπλατα, οι Δαίμονες βγήκαν έξω και είναι αδύνατον να γυρίσουν πίσω…

Η ποιοτικότερη και ορθολογικότερη των αντιδράσεων που προέκυψαν, ήταν η πρωτοβουλία για αίτηση επανάληψης του δημοψηφίσματος. Την οποία έχουν προσυπογράψει περισσότεροι από 3,8 εκατομμύρια κάτοικοι (όχι υπήκοοι, έχει σημασία διότι μόνο οι υπήκοοι είχαν δικαίωμα ψήφου στο δημοψήφισμα) του Ηνωμένου Βασιλείου με την συλλογή υπογραφών να συνεχίζεται αδιάλειπτα…

Θα πρέπει όμως, να είμαστε ρεαλιστές. Όπως και διάφορες άλλες πιθανότητες που κυκλοφόρησαν μετά την Παρασκευή, η επανάληψη, η ακύρωση, η μη επικύρωση από την Βουλή των Κοινοτήτων (το δημοψήφισμα έχει νομικά συμβουλευτικό και όχι δεσμευτικό χαρακτήρα) κ.λπ., είναι εξαιρετικά δύσκολο να συμβούν. Οπωσδήποτε όχι απίθανο ή αδύνατο (μιας και ακόμη και οι ηγέτες του Leave έδειξαν να «τρομάζουν” τις πρώτες ώρες μετά το αποτέλεσμα), αλλά οι πιθανότητες υλοποίησης ενός τέτοιου γεγονότος, είναι εξαιρετικά μικρές. Π.χ. αν η αίτηση ξεπεράσει τα 5 εκατομμύρια υπογραφές και ταυτόχρονα υπάρξει μεγάλη πίεση από τοπικούς ψηφοφόρους στα μέλη του Κοινοβουλίου (υπάρχει πάντα άμεση επαφή μεταξύ τους, λόγω του τρόπου λειτουργίας του συστήματος), ίσως μπορούσε ν’ αλλάξει κάτι.

Σε μια τέτοια περίπτωση όμως, θα υπήρχαν εντονότατες διαμαρτυρίες για μειωμένη Δημοκρατία, καταστρατήγηση της και αδιαφορία για τους κανόνες, θα οργανώνονταν συγκεντρώσεις και αντισυγκεντρώσεις κ.ο.κ. Οπότε τα πράγματα θα μπορούσαν να πάρουν πολύ χειρότερη τροπή. Όσο και αν φαίνεται δύσκολο, το κουτί της Πανδώρας μπορεί να κρύβει κι άλλους Δαίμονες μέσα…

Τι θα μπορούσε να γίνει για να μην υλοποιηθεί η λαϊκή ετυμηγορία της 23ης Ιουνίου; Ειλικρινά, με τα υπάρχοντα δεδομένα, πολύ δύσκολο να φανταστεί κάποιος τι θα μπορούσε να έχει αξιόλογες πιθανότητες να αλλάξει την πορεία των πραγμάτων. Εννοείται χωρίς να υπάρξουν έντονες αντιδράσεις, διχασμός των Βρετανών και συθέμελη εσωτερική αναταραχή.

Μια τελεσίδικη απόφαση αποχώρησης και ανεξαρτητοποίησης της Σκωτίας; Ίσως. Αλλά θα πάρει πολύ χρόνο. Και ο χρόνος είναι υπερπολύτιμος, στην δεδομένη κατάσταση…

Μια αντίστοιχη κίνηση της Βόρειας Ιρλανδίας; Πιθανόν σε συγχρονισμό με την Σκωτία; Δεν είναι αδύνατον αλλά, χρειάζεται να ξεχωρίσουμε τους μεν από τους δε. Η Β. Ιρλανδία είναι πολύ διαφορετική περίπτωση από τους Σκωτσέζους. Δεν έχει πετρέλαια (τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου του Ηνωμένου Βασιλείου ανήκουν στην δικαιοδοσία της Σκωτίας) και είναι μια περιοχή εξαιρετικά εξαρτημένη από επιδοτήσεις. Γεγονός που κάνει απαγορευτικές κινήσεις ίδρυσης ανεξάρτητου κράτους. Η δε νότια «αδελφή” της, δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να την αναλάβει υπό την σκέπη της. Οπότε οι Βορειοιρλανδοί θα το σκεφτούν πολύ περισσότερο από τα βόρεια «ξαδέλφια” τους, πριν προχωρήσουν σε δραστικές κινήσεις…

Εξάλλου, για την «κυβέρνηση του Λονδίνου” (έτσι αποκαλούν στο Μπέλφαστ το κράτος του Ηνωμένου Βασιλείου) τα ποσά που λαμβάνει η περιοχή σαν επιδοτήσεις, είναι σχετικά μικρά (λίγο περισσότερα από τα €5 δις). Άρα εύκολα μπορεί να τα καλύψει και να διαλύσει έτσι την σημαντικότερη αιτία υποστήριξης προς την Ε.Ε…

Να φτάσουν οι υπογραφές τα 17 εκατομμύρια; Τότε σίγουρα, ναι! Εάν το σύνολο όσων υπογράφουν την αίτηση για επανάληψη της εκλογής, φτάσει (ή ξεπεράσει) το σύνολο των ψήφων που πήρε η επιλογή του Brexit, τότε θα έχουμε επανάληψη του δημοψηφίσματος. Θα υπάρξουν κάποιες αντιδράσεις, αλλά θα είναι χλιαρές. Δεκαεπτά εκατομμύρια άνθρωποι, είναι πάρα πολύς κόσμος και κανείς πολιτικός δεν θα ήθελε να τους αγνοήσει. Ακόμη και «σκληροί” του Leave (Farage, Johnson, Gove κ.λπ.), λίγα θα μπορούσαν να πουν. Το ζήτημα όμως είναι ότι, η επίτευξη αυτού του αριθμού υπογραφών, συγκεντρώνει (σχεδόν) μηδαμινές πιθανότητες.

Γενικότερα, οποιαδήποτε προσπάθεια να τεθεί το δημοψήφισμα της περασμένης Πέμπτης σε αμφισβήτηση, για να έχει αξιόλογες πιθανότητες επιτυχίας θα πρέπει να συγκεντρώνει ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΑ, τεράστια λαϊκή υποστήριξη. Και όταν λέμε τεράστια εννοούμε πραγματικά τεράστια. Πρωτόγνωρη, πρωτόφαντη. Για την Μεγάλη Βρετανία, για την Ευρώπη, ίσως και για τον πλανήτη ολόκληρο. 

 
Οτιδήποτε άλλο, θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα, απ’ όσα θα λύσει. Και κανείς την δεδομένη στιγμή, στην συγκεκριμένη υπόθεση, δεν χρειάζεται περισσότερα προβλήματα…

Πέτρος Λάζος

capital.gr

Πηγή

Popular

To Top