Real opinions

Μια λάθος επιλογή

Ο δράστης της δολοφονίας της Jo Cox MP, αποδεικνύεται πως είναι εξτρεμιστής ακροδεξιός και φανατικός υποστηρικτής της εξόδου της Μεγάλης Βρετανίας από την Ε.Ε.

Αυτή η πραγματικότητα, σε συνδυασμό με το σοκ που προκάλεσε το βίαιο συμβάν (και) στην Βρετανική κοινή γνώμη, ήταν αναπόφευκτο να επηρεάσουν τόσο την πορεία των δημοσκοπήσεων, όσο και τις πιθανότητες που δίνουν οι εταιρείες στοιχημάτων. Κυρίως υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε. (Bremain).

Όλες οι ενδείξεις, δύο μόλις ημέρες πριν την διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, δίνουν (από μικρό έως μεγάλο) προβάδισμα στο Remain. Σε κάθε περίπτωση όμως, από την στιγμή που ο David Cameron έβγαλε το (κακό) τζίνι (του δημοψηφίσματος) από το μπουκάλι πριν τις τελευταίες εκλογές, το μόνο βέβαιο ήταν ότι, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, θα υπήρχαν συνέπειες. Σημαντικές συνέπειες, τόσο πολιτικές όσο και οικονομικές…

Όσον αφορά τις πρώτες, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν ο ευπατρίδης αρχηγός των Tories ήξερε τι του επιφύλασσαν οι εκλογές (άνετη πλειοψηφία), θα υποσχόταν ποτέ δημοψήφισμα για παραμονή ή όχι στην Ευρώπη. Διότι, μετά την άνετη επικράτησή του και με τους Εργατικούς να έχουν επικεφαλής τον Jeremy Corbyn, είναι ο αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος της πολιτικής σκηνής του Μεγάλου Νησιού. Και θα παραμείνει έτσι, για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Εκτός εάν χάσει στο δημοψήφισμα. Αλλά, ακόμη κι αν το κερδίσει με μικρή διαφορά, θα έχει προβλήματα στο κόμμα. Πάρα πολλοί νέοι ηγετίσκοι θα ξεκινήσουν την συζήτηση για αδύναμη, μη επαρκή και ασθενική ηγεσία κ.λπ.

Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, για τον κύριο Cameron το δημοψήφισμα αποτελεί ανάληψη τεράστιου ρίσκου, με περιθώρια μόνο πολύ μικρών κερδών. Δηλαδή ιδιαίτερα κακή διαχείριση κινδύνων. Διότι, σε περίπτωση ήττας του Remain, αργά ή γρήγορα (το πιθανότερο συντομότατα) θα χρειαστεί να παραιτηθεί. Παρά τα όσα δηλώνει τώρα o Βρετανός πρωθυπουργός, ο Boris Johnson θα είναι ο αδιαμφισβήτητος νικητής και θα απαιτήσει την αρχηγία των Συντηρητικών και την πρωθυπουργία. Με βάση δε την Βρετανική ιστορία και παράδοση, θα τα πάρει. Και τα δύο. Στερνή μου γνώση, να σ’ είχα πρώτα για τον κύριο Κάμερον, λοιπόν…

Από την άλλη μεριά, πολλοί ισχυρίζονται πως, αν δεν είχε υποσχεθεί το δημοψήφισμα, το αποτέλεσμα των εκλογών θα ήταν σημαντικά διαφορετικό. Ίσως. Υπάρχει και η άποψη ότι ο λόγος της μεγάλης επικράτησης των Tories στις εκλογές της 7ης Μαΐου 2015, οφείλεται στην συντριβή των Labour στην Σκωτία. Όπου οι Εργατικοί έπαθαν πανωλεθρία, λόγω της αποτυχίας τους στο τοπικό δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της περιοχής. Αυτά όμως δεν θα τα μάθουμε, πλέον, ποτέ. Το βέβαιο είναι ότι, όποια και αν είναι η έκβαση στις 23 Ιουνίου, η επόμενη μέρα για το πολιτικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου, θα διαφέρει σημαντικά…

Στο μέτωπο της οικονομίας τώρα, επίσης χωρίς αμφιβολία, είναι σίγουρο ότι θα υπάρξουν σοβαρότατες επιπτώσεις. Άσχετα από την έκβαση του αποτελέσματος…

Σε περίπτωση επικράτησης του Brexit, τα μελλούμενα είναι, λίγο ως πολύ, γνωστά. Ακόμη και η πλευρά του Leave δεν αρνείται πως θα υπάρξει μια υποχώρηση του Α.Ε.Π. (3-5% σε μια διετία) και σοβαρά προβλήματα σε ορισμένους τομείς δραστηριότητας. Με προεξάρχοντες αυτούς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (financial services) και της ανάπτυξης και εκμετάλλευσης ακινήτων (real estate). Οι Brexiteers (υπέρμαχοι της εξόδου) έχουν σαν κύριο οικονομικό τους επιχείρημα, το «θα πονέσουμε τώρα, με στόχο το μακροπρόθεσμο κέρδος» (we shall endure a short term pain, for the long term gain).

Είναι ακριβές αυτό; Δύσκολο να πει κανείς με βεβαιότητα αλλά, μάλλον όχι. Η αναταραχή θα είναι μεγάλη, πολυεπίπεδη και «ασύμμετρη». Τα πρώτα δείγματα θα είναι:

Α. Η πτώση της λίρας. Πόση, άγνωστο. Πάντως θα δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα στον πληθωρισμό. Τα πάντα θα ακριβύνουν, σε όρους αγοραστικής δύναμης. Με αποτέλεσμα οι πιθανές συνέπειες να είναι πολύ πιο εκτεταμένες από ότι σε μια συνηθισμένη υποτίμηση. Χωρίς, μάλιστα. τα κέρδη από μία τέτοια. Καθώς, το 50% των εξαγωγών της Βρετανίας πραγματοποιείται με την Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ευρωπαίοι εταίροι, το τελευταίο που θα έχουν στο μυαλό τους στις εμπορικές συναλλαγές με το Ηνωμένο Βασίλειο, θα είναι οι τιμές…

Β. Η σημαντικότατη απώλεια αξίας για όσες εταιρείες έχουν ικανό μέρος της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας με την ηπειρωτική Ευρώπη. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι υπόλοιπες δεν θα επηρεαστούν. Απλά, λογικά, αυτές θα υποστούν μικρότερες πιέσεις…

Από εκεί και πέρα, καθώς η αποχώρηση θα γίνει αργά και με συγκεκριμένα βήματα, όπως θα προχωρούν τα πράγματα, θα καταγράφονται οι συνέπειες. Οι οποίες δεν αποκλείεται να είναι πολύ περισσότερες και μεγαλύτερες, απ’ ότι αναμένουν όλοι, σήμερα. Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη δεν μπορεί να είναι καλή. Ένα έθνος «απομονωμένο» σε έναν παγκοσμιοποιημένο πλανήτη, δεν έχει τις καλύτερες των πιθανοτήτων να ευημερήσει. Ειδικά όταν, οι κυριότεροι εμπορικοί του εταίροι, δεν θα είναι ακριβώς «φιλικά διακείμενοι απέναντί του». Το ερώτημα λοιπόν είναι μόνο το πόσο κακή θα είναι η εξέλιξη…

Εάν επικρατήσει το στρατόπεδο του Remain, τα πράγματα θα είναι σαφώς καλύτερα. Όχι όμως όπως θα ήταν, αν δεν είχε υπάρξει δημοψήφισμα. Ουσιαστικά, σε αυτή την περίπτωση, οι επιδράσεις θα εξαρτηθούν από το πόσο μεγάλη θα είναι η διαφορά επικράτησης της παραμονής.

Αν είναι μεγάλη (>10%), πιθανότατα να δούμε ράλι στις αγορές και «ενθουσιασμό» στα νομίσματα. Αν είναι μικρή, αυτό θα επιτρέψει στην αμφιβολία και την αβεβαιότητα να παραμείνουν στο προσκήνιο του Νησιού, για αρκετό διάστημα. Με ότι αυτό μπορεί να επιφέρει σε μια οικονομία υψηλών ρυθμών όπως η Βρετανική. Την μεγαλύτερη επίδραση θα δεχτούν οι αποδόσεις των ομολόγων και οι τιμές που θα πληρώνει για να δανείζεται Βρετανικό κράτος. Αμφιβολία και αβεβαιότητα ισοδυναμούν με αυξημένο ρίσκο χώρας (όπως εμείς εδώ, στην άκρη της Βαλκανικής, μάθαμε πια καλά). Το οποίο αυξημένο ρίσκο, φυσικά, προκαλεί αυξήσεις στα επιτόκια δανεισμού. Επομένως, θα ακριβύνει το χρήμα. Με ότι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία γενικά και την ανάπτυξη ειδικά…

Ανακεφαλαιώνοντας, η Μεγάλη Βρετανία, από την στιγμή που αποφάσισε να μπει στην διαδικασία δημοψηφίσματος για έξοδο ή όχι από την Ευρώπη, έκανε μία επιλογή από την οποία έχει λίγα να κερδίσει και πολλά να χάσει. Με τα κέρδη μάλιστα να βρίσκονται στο απώτερο μέλλον. Χωρίς να υπάρχει οτιδήποτε το απτό άμεσα…

Σίγουρα ο David Cameron κέρδισε κάποια πράγματα για το Ηνωμένο Βασίλειο, στις διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες. Όμως, συγκριτικά με τις πιθανές απώλειες (τόσο του ίδιου προσωπικά, όσο και της χώρας του ολόκληρης) σε περίπτωση αποτελέσματος Brexit ή επικράτησης του Remain με μικρή διαφορά, αυτά τα κέρδη φαντάζουν ψίχουλα. Θεωρώ λοιπόν πως έχουν απόλυτο δίκιο, όσοι πιστεύουν ότι η επιλογή του δημοψηφίσματος, ήταν μια λανθασμένη επιλογή. Μια επιλογή ήττας…

Πέτρος Λάζος
capital.gr

Πηγή

Popular

To Top