Οικονομία

Το καλό, το κακό και το εφιαλτικό – 3 σενάρια για την οικονομία

Το καλό, το κακό και το εφιαλτικό σενάριο για την οικονομία

Ανάκαμψη, στασιμότητα ή κατάρρευση; Αυτό το ερώτημα κυριαρχεί στην αγορά που παρακολουθεί, για ακόμη μια φορά, εξαιρετικά ανήσυχη τις εξελίξεις στην Ελλάδα: 
Το 2016 μπορεί να σηματοδοτήσει την έναρξη ανοδικού κύκλου στην οικονομία μετά από εννέα χρόνια ύφεσης ή στη χειρότερη περίπτωση, την υλοποίηση ακραίων σεναρίων που για ορισμένους συντηρητικούς, αλλά ισχυρούς, κύκλους στην Ευρώπη δεν έχουν φύγει ποτέ από την ατζέντα.

Υπό αυτά τα δεδομένα, τραπεζικοί κύκλοι εκπέμπουν σήμα κινδύνου τονίζοντας πως η παροχή φθηνότερης ρευστότητας από την ΕΚΤ, εφόσον κυλήσει ομαλά η πρώτη αξιολόγηση είναι μονόδρομος και προειδοποιούν πως το τραπεζικό σύστημα δεν πρέπει να εκτεθεί σε νέο κύκλο αβεβαιότητας και εντάσεων σε οποιοδήποτε επίπεδο, αφού απόλυτη προτεραιότητα είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης: Θεσμών προς την κυβέρνηση, αποταμιευτών προς τις τράπεζες και επενδυτών προς την ελληνική οικονομία, ώστε να αποφευχθούν τα πραγματικά χειρότερα σενάρια.

Με ακαριαίο τρόπο, το τελευταίο επεισόδιο στις σχέσεις Μαξίμου και Βερολίνου οδήγησε στην κόκκινη ζώνη τον προβληματισμό τραπεζικών κύκλων και ανώτερων Ευρωπαίων αξιωματούχων για την πορεία των πραγμάτων στην Ελλάδα τις επόμενες εβδομάδες.

«Εάν το ζητούμενο είναι η προσέγγιση των αγορών με επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης έως τις αρχές Φεβρουαρίου, βελτίωση των όρων δανεισμού για τις ελληνικές τράπεζες, άμεσα, και αναδιάρθρωση του χρέους, που είναι το καλό σενάριο, τα βήματα πρέπει να είναι εξαιρετικά ζυγισμένα», εκτιμά ξένος αξιωματούχος, σχολιάζοντας με έμφαση την άμεση αντίδραση Μοσκοβισί και το βέτο που ύψωσε και η Κομισιόν στο ενδεχόμενο αποχώρησης του ΔΝΤ, σε απόλυτη ευθυγράμμιση με τη γραμμή Σόιμπλε.

Προτεραιότητα στις τράπεζες και τις αγορές

Η ίδια πηγή τονίζει πως είναι προφανές ότι οι αποφάσεις για το εάν θα φύγει ή θα μείνει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, καλώς ή κακώς θα ληφθούν καταρχήν σε επίπεδο πιστωτών, τονίζοντας παράλληλα με νόημα πως οι μαξιμαλιστικές θέσεις του Ταμείου σε κρίσιμα ζητήματα όπως το ασφαλιστικό, το εργασιακό αλλά και η αναδιάρθρωση του χρέους αποτελούν δίκοπο μαχαίρι. Είναι σαφώς, «εμμονές», δύσκολο να τις διαχειριστεί η εκάστοτε κυβέρνηση.

Ωστόσο, η εμπλοκή του ΔΝΤ ώστε να υπάρχει αυστηρή εποπτεία και να διευκολύνεται η έγκριση της χρηματοδότησης προς την Ελλάδα από τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια ή η αποχώρησή του με αναίμακτο τρόπο, είναι ζητήματα με ιδιαίτερη βαρύτητα για τις αγορές. Τους τελικούς αποδέκτες δηλαδή, των όποιων κινήσεων κάνει η κυβέρνηση εάν θέλει να ξεκινήσει να δανείζεται, με ανεκτό κόστος από αυτές και να απεμπλακεί εν ευθέτω χρόνω από τα Μνημόνια. Δεν είναι τυχαία άλλωστε η αναδίπλωση της ελληνικής κυβέρνησης σε ό,τι αφορά τη σύγκρουση με το ΔΝΤ. Μέσα σε λιγότερο από 48 ώρες οι «μεγάλες κουβέντες» για αποβολή του Ταμείου «μαλάκωσαν» και έγιναν «πνεύμα συνεργασίας». Ουσιαστικά «γάμος από ανάγκη».

Τραπεζικοί κύκλοι προειδοποιούν την ίδια ώρα πως σε περίπτωση εμπλοκής ή απροθυμίας της κυβέρνησης να προχωρήσει στην πράξη με δύσκολες μεταρρυθμίσεις, όπως το ασφαλιστικό και οι αλλαγές στη φορολογία των αγροτών στο πλαίσιο της πρώτης αξιολόγησης, θα έχουν άμεσο αντίκτυπο, πρώτα, στις τράπεζες, οι οποίες βρίσκονται λίγο πριν από τη στροφή, στην ούτως ή άλλως δύσκολη πορεία προς τη σταθεροποίηση μετά τις περιπέτειες των τελευταίων μηνών.

Κρίσιμη στροφή

«Η ανακεφαλαιοποίηση πήγε καλά, δεν μπορούμε τώρα να ρισκάρουμε ένα πισωγύρισμα, ένα νέο κύκλο αβεβαιότητας, τώρα που ξεκινάμε να στρίβουμε προς την ελάφρυνση των όρων δανεισμού των τραπεζών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τη σταδιακή άρση των capital controls», σχολιάζει χαρακτηριστικά τραπεζικός παράγοντας, που υπογραμμίζει πως το καλό σενάριο είναι μονόδρομος για την οικονομία.

Όπως εξηγεί, κάτι διαφορετικό δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή. Και αυτό επειδή στην πιο ελαφρά του έκδοση το κακό σενάριο, θα φέρει παρατεταμένη περίοδο στασιμότητας, νέα έξαρση της ανεργίας με περισσότερα λουκέτα στις επιχειρήσεις και εντάσεις σε όλα τα επίπεδα.

Στη χειρότερη έκδοσή του το κακό σενάριο, είναι εφιαλτικό, εκτιμούν οι ίδιες πηγές, αφού σε όρους Σόιμπλε «η στάμνα θα μπορούσε απλά να σπάσει» με ολέθριες συνέπειες για την Ελλάδα. Οπωςάλλωστε δηλώνει και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, η ιδέα πως εκτός Ευρωζώνης όλοι θα ήταν ελεύθεροι να κάνουν ό,τι τους αρέσει δεν υποστηρίζεται ούτε από την οικονομική θεωρία ούτε από την οικονομική ιστορία.

Μείζον ζήτημα το χρέος – Μεταρρυθμίσεις και μετά αναδιάρθρωση

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά το πολιτικό προσωπικό στην Ελλάδα μπορεί να υποστηρίξει και να υλοποιήσει εκείνες τις μεταρρυθμίσεις που θα «ξεκλειδώσουν» μια αναδιάρθρωση του χρέους με αξιοπρεπείς όρους και θα ανοίξουν τον δρόμο προς τις αγορές και τις επενδύσεις.

Αυτή η διαδικασία περνά από την πρώτη αξιολόγηση, κυρίως από τη μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού που θα διαμορφώσει νέους δημοσιονομικούς όρους ενόψει και της αναδιάρθρωσης του χρέους, τις αλλαγές στη φορολογία των αγροτών αλλά και τις αποκρατικοποιήσεις, που μπορούν να σηματοδοτήσουν και προσέλκυση επενδύσεων.

Εφόσον το καλό σενάριο προχωρήσει, όπως φαίνεται πως επιθυμεί να κάνει η κυβέρνηση, τότε θα τεθούν οι βάσεις για μια δύσκολη ανάκαμψη της οικονομίας, με βασικό όχημα το momentum που θα δημιουργήσει η βελτίωση των όρων δανεισμού για τις τράπεζες, η αναδιάρθρωση του χρέους, η σταδιακή άρση των capital controls, και η έναρξη πρόσβασης στις αγορές, ει δυνατόν στο δεύτερο εξάμηνο του 2016.

Στο χειρότερο σενάριο, θα μπορούσαμε να μπούμε σε ένα φαύλο κύκλο καθυστερήσεων και παρατεταμένης στασιμότητας σε όλα τα επίπεδα που θα προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη διάβρωση στο πολιτικό σκηνικό της χώρας με ό,τι αυτό θα μπορούσε να σημάνει μεσοπρόθεσμα.

Η πιο ακραία εκδοχή, που απεύχονται όχι μόνο στην αγορά αλλά και στα περισσότερα κέντρα εξουσίας εντός και εκτός Ελλάδας, θα μπορούσε να ρίξει την οικονομία αλλά και τη χώρα στα βράχια, με εφιαλτικές συνέπειες για πολλές δεκαετίες.

Της Ελευθερίας Αρλαπάνου
imerisia.gr

Πηγή

Popular

To Top