Real opinions

Το επιτελικό κράτος και οι επόμενες προκλήσεις

Μέχρι εδώ, πολύ καλά. Ας κάνουμε ένα μικρό διάλειμμα από την γκρίνια για
να ευλογήσουμε τα γένια μας, διότι η  Ελλάδα, κρινόμενη με τα πιο
αυστηρά ευρωπαϊκά κριτήρια, μέχρι στιγμής τα έχει καταφέρει. Το
αποδεικνύει η σύγκριση με την κατάσταση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τόσο
στο επίπεδο του ελέγχου της πανδημίας όσο . επίπεδο της
λειτουργίας της διοίκησης. Σε σχέση, λ.χ., με χώρες ανάλογου
πληθυσμιακού μεγέθους, είτε του ευρωπαϊκού Βορρά είτε του Νότου, η χώρα
μας έχει πετύχει πολύ καλύτερα αποτελέσματα, χωρίς μάλιστα προβλήματα
διακυβέρνησης ή πολιτικής σταθερότητας, όπως βλέπουμε να συμβαίνει στην
Ιταλία και στην Ισπανία.

Το αποτέλεσμα αυτό –για το οποίο εγώ αισθάνομαι περήφανος για τη χώρα
μου, όπως και πολλοί άλλοι φαντάζομαι– οφείλεται μεν στην ηγεσία της
κυβέρνησης (το θέμα του σημειώματος της περασμένης Κυριακής), αλλά και
στα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της. Εννοώ το λεγόμενο επιτελικό
κράτος, που ήταν η πρώτη νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης, τον
Ιούλιο του 2019, η οποία αρχικά αντιμετωπίσθηκε με σκεπτικισμό, όμως
τώρα αποδίδει καρπούς.

Επρόκειτο, ουσιαστικά, για την ορθολογική αναδιοργάνωση των ήδη
ενισχυμένων εξουσιών του πρωθυπουργού, σε μια νέα, αυτοτελή δημόσια
υπηρεσία, την Προεδρία της Κυβέρνησης, διακλαδωμένη σε έξι γενικές
γραμματείες, με σκοπό τον συντονισμό του συνόλου του κυβερνητικού έργου.
Αντέδρασαν τότε η αντιπολίτευση, αλλά και επίδοξοι βαρώνοι στο
εσωτερικό της Ν.Δ., για τον «συγκεντρωτικό» χαρακτήρα του νομοθετήματος.
Συγκεντρωτική, όμως, ήταν πάντα η εξουσία του πρωθυπουργού· ο νόμος
4622/2019 την οργάνωσε σε ορθολογική βάση.

Χάρη στο νέο οργανωτικό υπόδειγμα, από τις 25 Φεβρουαρίου μέχρι σήμερα,
είχαμε πέντε εκτενείς Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, η μεγαλύτερη των
οποίων με 72 άρθρα, που καλύπτουν τις αρμοδιότητες όλων των υπουργείων.
Είχαμε, επίσης, 129 Υπουργικές Αποφάσεις, εκ των οποίων οι 86 Κοινές
Υπουργικές Αποφάσεις. Δεν ήταν, λοιπόν, μόνον οι σωστές αποφάσεις του
πρωθυπουργού και της κυβέρνησης, ήταν και το σύστημα που επέτρεψε να
προχωρήσουν γρήγορα αυτές οι αποφάσεις.

Εύλογο είναι, ωστόσο, το ερώτημα, γιατί τόσο καιρό δεν είχαμε δει την
αποτελεσματικότητα του επιτελικού κράτους, που τώρα αναγνωρίζουμε και
επαινούμε. Κάθε νέο σύστημα, που σπάζει συνήθειες και ανατρέπει
καθιερωμένες διαδικασίες, προκαλεί αντιστάσεις στην πράξη και, συνήθως,
χρειάζεται ένα σοκ για να καταφέρει να επιβληθεί. Το επιτελικό κράτος
συναντούσε αντιστάσεις μέσα από την κυβέρνηση, καθώς διέλυε κέντρα
αυτόνομης εξουσίας. Η πανδημία και οι προτεραιότητες που υπαγορεύει ήταν
το σοκ που χρειαζόταν, για να δημιουργηθούν συνθήκες ευνοϊκές ώστε να
λειτουργήσει αποτελεσματικά η ομάδα του Μαξίμου υπό τον Μητσοτάκη, με
εργαλείο το επιτελικό κράτος.

Ακόμη όμως υπάρχει μεγάλη συνέχεια στη περιπέτειά μας – και θα ήταν
κρίμα εάν η συνέχεια της επίδοσής μας δεν δικαιώσει την εξαίρετη αρχή
που κάναμε. Η επόμενη πρόκληση για την κυβέρνηση, το επιτελικό κράτος,
για τη χώρα εντέλει, είναι η προετοιμασία για τη σταδιακή επαναφορά της
οικονομίας σε λειτουργία.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πανδημία του 2020 θα αλλάξει τη μορφή του
κόσμου μας. Κανείς, ωστόσο, δεν μπορεί να πει με ποιον τρόπο. Ούτε
μπορεί να πει κανείς ότι οι αλλαγές θα είναι οι ίδιες παντού: στην
καταγεγραμμένη ιστορία των πανδημιών και των επιπτώσεών τους στην
κοινωνική και οικονομική οργάνωση, δεν βρίσκουμε ομοιόμορφα σχήματα που
ισχύουν για κάθε περίπτωση. Μπορούμε να υποστηρίξουμε, ωστόσο, ότι όσο
παρατείνεται η περίοδος εκτάκτου ανάγκης, κατά την οποία το κράτος θα
ρυθμίζει τα πάντα, τόσο πιθανότερο είναι τα αποτελέσματα αυτών των
αναγκαστικών προσαρμογών να γίνουν μόνιμα.

Σήμερα, το στρατηγικό πλεονέκτημα της κεντροδεξιάς διακυβέρνησης υπό τον
Κυριάκο Μητσοτάκη είναι ότι μπορεί να χειρίζεται με την ίδια άνεση και
αποτελεσματικότητα και τα δύο είδη πολιτικών, κρατικιστικές και
φιλελεύθερες, αναλόγως των αναγκών. Δεδομένου ότι έχουμε πολύ δρόμο
ακόμη μέχρι να γίνουμε ασφαλείς από τον κορωνοϊό, μέχρι δηλαδή να βρεθεί
εμβόλιο και φάρμακο, η κυβέρνηση οφείλει να εξετάσει τρόπους για τη
σταδιακή επαναλειτουργία της οικονομίας. Η παράταση του κρατισμού οδηγεί
στην παγίωσή του και αυτό εξανεμίζει τη διαφορά με τον αντίπαλο…

kathimerini.gr

Πηγή http://politika-gr.blogspot.com/2020/04/blog-post_837.html

Popular

To Top