Real opinions

Η ανύπαρκτη ιδεολογική διαμάχη της μεταπολίτευσης

Είναι απολύτως σαφές αλλά και εμφανές πως σ’ όλη τη μεταχουντική Ελλάδα μόνο η αριστερά κάθε είδους έδωσε σημασία και βαρύτητα στην εκφορά και διάδοση των ιδεών της.

Η κάθε είδους αριστερά δηλαδή έδωσε και δίνει την ιδεολογική μάχη σε αντίθεση με άλλους πολιτικούς χώρους που ήταν μακριά από το να θεωρήσουν την ιδεολογική μάχη ως σημαντική. Το γεγονός αυτό, κατά τη συλλογιστική που αναπτύσσεται, απετέλεσε και τη βάση της ιδεολογικής της κυριαρχίας της αριστεράς.

Όμως ας επιχειρήσουμε, κατ’ αρχήν, να δώσουμε ένα ορισμό της λέξης ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ. Ως ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ορίζεται το σύνολο των ιδεών, απόψεων-προσεγγίσεων, αντιλήψεων και αξιών σχετικά με τον άνθρωπο, την κοινωνία (με ότι κι’ αν σημαίνει η λέξη) και τον υλικό κόσμο καθώς και ότι εμπεριέχεται σ’ αυτόν. Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ προφανώς περιλαμβάνει και τις απόψεις που υιοθετούνται για τον θάνατο την μεταθανάτια ζωή και γενικώς το επέκεινα.

Και τώρα ας μεταφερθούμε στο μακρινό 1974 αμέσως μετά την εθνική τραγωδία στην Κύπρο και την κατάρρευση της χούντας. Στην Ελλάδα του 1974 η ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ τους εθνικισμού, του μεγαλείου του ελληνικού έθνους και των υψηλών πεπρωμένων του είχε ήδη καταρρεύσει. Μπορεί η χούντα να κατέρρευσε το 1974, αλλά η ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ στην οποία στηριζόταν είχε αποδυναμωθεί σε μεγάλο μέρος των πολιτών. Ακόμη τα ιδεολογήματα περί κουμμουνιστοσυμμοριτών και κουμμουνιστικού κινδύνου κι’ αυτά έμοιαζαν αδύναμα και εν πολλοίς ανόητα. Όσο δε για το κιτς που εμπεριείχαν οι γιορτές της (πχ για την πολεμική αρετή των Ελλήνων) ήταν πλέον θέμα αστεϊσμών και καζούρας.

Εκείνη την περίοδο μια άλλη ιδεολογία «ανατέλλει» στη χώρα και διεκδικεί την διείσδυσή της στα μυαλά των πολιτών. Είναι οι ιδέες περί σοσιαλισμού, περί κουμμουνισμού περί των προοπτικών της κοινωνίας και των νομοτελειών της ιστορίας. Είναι τέτοια η πλημμυρίδα των αριστερών ιδεών ιδιαίτερα στους φοιτητές που στην ουσία καμιά άλλη κοινωνική αφήγηση δεν ακούγεται. Αλλά και οποτεδήποτε εκφραζόταν κάτι διαφορετικό υπήρχε ο πιο αποτελεσματικός χλευασμός… Ο γνωστός Βουλγαράκης είχε πει ότι «Αν δεν ήσουν αριστερός ούτε γκόμενα δεν εύρισκες…» και είναι αλήθεια… Οι αριστερές ιδέες ακουγόταν εύλογες, δίκαιες, με προοπτική… έτσι κι’ αλλιώς «η γη θα γινόταν κόκκινη…»

Πώς όμως η ηττημένη στον εμφύλιο αριστερή παράταξη καταφέρνει να έχει κυριαρχήσει πλήρως ιδεολογικά αμέσως μετά τη χούντα; Είναι ένα ερώτημα που αξίζει να απαντηθεί. Η υπόθεση εργασίας που κάνω (η απάντηση που δίνω δηλαδή) είναι ότι στην μετεμφυλιοπολεμική Ελλάδα οι ιδέες που συγκρούστηκαν ήταν αυτές του εθνοκολαϊκισμού με τις αριστερές ιδέες. Ουσιαστικά οι Έλληνες την περίοδο 1950-1967 διαιρούνται στους εθνικόφρονες νικητές του εμφυλίου και τους ηττημένους αριστερούς. Άλλες ιδέες για την κοινωνία δεν κυκλοφορούν ή και αν εκφέρονται δεν παίζουν κάποιο ιδιαίτερο ρόλο.

Η χούντα καταπιέζοντας περαιτέρω τους ήδη κατατρεγμένους αριστερούς τους δίνει περισσότερα εχέγγυα ορθότητας και αγιότητας. Και καθώς η χούντα είναι αυτή που αφαιρεί τις ελευθερίες των πολιτών, επιβάλει λογοκρισία και καταπιέζει την οποιοδήποτε αντίθετη άποψη, δεν μπορεί παρά η αριστερά να είναι η σωστή να είναι υπέρ της ελευθερίας και απλώς να έχει κατασυκοφαντηθεί από τους αήθεις καταπιεστές της φασιστικής χούντας.

Μετά την ακροδεξιά χούντα στο πολιτικό προσκήνιο έρχεται η δεξιά (του Καραμανλή του πρεσβυτέρου) που κ’ αυτή όμως «βαρύνεται» με το αστυνομικό κράτος που έκτισε μετά τον εμφύλιο και είναι και αυτή που κατασυκοφάντησε τις σωστές ιδέες της αριστεράς. Κι’ αυτή επέβαλλε ένα αυταρχικό καθεστώς και σίγουρα είναι κι’ αυτή εναντίον της ελευθερίας… Τα περί «ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ» δεν έλεγαν τίποτα. Το σχήμα ήταν δεδομένο η δεξιά ήταν και είναι υπέρ των μονοπωλίων και του καπιταλισμού…η αριστερά υπέρ της ελευθερίας και των επιλογών… (για φαντάσου…).

Πάνω σ’ αυτά τα ιδεολογήματα στρώνεται ο καμβάς της ιδεολογικής ηγεμονίας της αριστεράς. Εκδόσεις επί εκδόσεων του κάθε βιβλίου των διάσημων αριστερών (Λένιν, Μαρξ, Μάο αλλά και Στάλιν) διαβάζονται με προσοχή από τους ανήσυχους και ικανούς φοιτητές οι οποίοι δεν έχουν αμφιβολία για την ορθότητα των ιδεών της αριστεράς. Άλλωστε μετά από χρόνια μπορούν να συζητήσουν για τα μεγάλα οράματα της κουμουνιστικής αταξικής κοινωνίας. Αλλά και για τα ενδιάμεσα στάδια της Δικτατορίας του Προλεταριάτου…

Και ενώ οι αριστεροί και η αριστερά είναι πλέον στη μόδα και η ορθότητα των ιδεών τους δεν αμφισβητείται εμφανίζεται ένα πρόβλημα που ακούει στο όνομα ΠΑΣΟΚ και Ανδρέας Παπανδρέου. Δεν διστάζει να διακηρύττει ότι κι’ αυτό είναι αριστερά και όχι σοσιαλδημοκρατία. Τα οράματα και τα προτάγματά του κοντά σ’ αυτά του ΚΚΕ ενώ ταυτόχρονα «βλέπει» το τότε ΚΚΕεσ. ως μάλλον κάτι συντηρητικό.

Όλο το ιδεολογικό οπλοστάσιο της αγιοποιημένης και ούτως ή άλλως σωστής (αν και ηττημένης) αριστεράς στη διάθεσή του. Υπάρχει και σοσιαλιστικό όραμα και εθνική υπερηφάνεια και σίγουρα διεκδικείται το μεγάλο κράτος που θα «καλύπτει» τις ανάγκες των πολιτών. Η ιαχή «Ο ΛΑΟΣ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΕΞΙΑ» δονεί τα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα αλλά και τις ψυχές των αριστερών και νέο-αριστερών που μπορεί και να ήταν συμπαθούντες της χούντας αλλά το ΠΑΣΟΚ τους ταίριαζε πλήρως. Μεγάλο κοινωνικό κράτος, εθνική υπερηφάνεια και αριστερό όραμα… όλα ήταν μαζί του…

Το 1981 η εξουσία υποκλίνεται στο ΠΑΣΟΚ και τον μεγάλο αρχηγό του. Και επιτέλους γνωρίζουμε τον σοσιαλισμό. Τεράστιες αυξήσεις στους δημόσιους υπάλληλους κυρίως και διόγκωση του κράτους. Ο «ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΡΑ ΔΙΚΑΙΩΝΕΤΑΙ» και ο φυσικά ο σοσιαλισμός είναι παρών για όσους έχουν πρόσβαση στην πολιτική εξουσία και θέση στο κράτος.

Η παρένθεση του Κων/νου Μητσοτάκη αποτελεί μια ελπιδοφόρα «παραφωνία». Μέσα την απόλυτη αποδοχή των αριστερών-σοσιαλιστικών οραμάτων και του μεγάλου κράτους εμφανίζεται ο τίτλος «ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ Ν.Δ.». Τι να σήμαινε αυτό το Φιλελεύθερη; Στο μυαλό των πολιτών η αριστερά είχε επιβάλλει το σχήμα ΔΕΞΙΑ= ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ & ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗ. Τι είναι τώρα αυτός ο φιλελευθερισμός; Κι’ όμως ακόμη και η αναφορά αυτού του όρου «ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ» έμοιαζε να κάνει τη διαφορά. Διότι και μόνο η λέξη φαίνεται κάτι να νοηματοδοτεί.

Όμως η παρένθεση ήταν μικρής διάρκειας και ελάχιστα επιτυχής. Το ΠΑΣΟΚ επανέρχεται εκ νέου και συνεχίζει στην «εκσυγχρονιστική» του πορεία… Και πλέον οι πάντες είναι ΠΑΣΟΚ. Γαλάζιο ΠΑΣΟΚ, ροζ ΠΑΣΟΚ αλλά και σκληρό κόκκινο αρτηριοσκληρωτικό ΚΚΕ με άλλες αναφορές αλλά στόχο τον σοσιαλισμό…

Φτάνουμε μόλις στα τελευταία 6-8 χρόνια και αυτό λόγω κρίσης για να ακουστεί και πάλι η λέξη ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ και να αναλογιστούμε τι σημαίνει αυτή η λέξη. Όμως ένα είναι βέβαιο η αριστερή ιδεολογία σ’ όλη τη μεταχουντική περίοδο κυριάρχησε σχεδόν απόλυτα. Οι ελάχιστες φιλελεύθερες φωνές που κατείχαν με επάρκεια τη θεωρία, όπως ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος, δεν μπόρεσαν, ίσως και δεν προσπάθησαν να τις διαδώσουν.

Όπως γίνεται φανερό δεν δόθηκε καμιά ιδεολογική μάχη, η αριστερά ξεδίπλωσε την ιδεολογία της και την ενέταξε «λειτουργικά» στην ελληνική κοινωνία… Δεν είχε αντίπαλο και γι’ αυτό ηγεμόνευσε ιδεολογικά… Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο εδώ και καιρό θεωρώ απαραίτητο να μεταφέρουμε τις ιδέες της ελευθερίας στην κοινωνία. Αυτό απαιτεί μια σχετική γνώση-κατάρτιση αλλά και μια σημαντική προσπάθεια-εργασία…

Του Γιάννη Νικολή
capital.gr

Πηγή

Click to comment

Popular

To Top